تقریباً همه افرادی که تصمیم میگیرند یک وبسایت راهاندازی کنند، در ابتدا با یک سؤال مشترک روبهرو میشوند؛ از کجا باید شروع کنم؟ شاید دامنه را خریده باشید، شاید هم هاست تهیه کردهاید و حتی وردپرس را نصب کردهاید، اما هنوز احساس میکنید چیزی کم است. این احساس کاملاً طبیعی است، چون موفقیت یک وبسایت فقط به نصب وردپرس ختم نمیشود.
آنچه در هفتههای اول انجام میدهید، میتواند آینده سایت شما را از نظر امنیت، سرعت، تجربه کاربری و حتی جایگاه در نتایج گوگل تعیین کند.
در طول سالها فعالیت در زمینه طراحی، توسعه و پشتیبانی وبسایتهای وردپرسی، بارها با سایتهایی روبهرو شدهایم که تنها به دلیل بیتوجهی به چند اقدام ساده و نداشتن پشتیبانی وردپرس در ابتدای مسیر، بعدها مجبور شدهاند هزینه و زمان زیادی برای رفع مشکلات فنی، کاهش سرعت یا حتی بازیابی اطلاعات از دسترفته صرف کنند.
در مقابل، سایتهایی که از همان ابتدا با برنامهریزی اصولی راهاندازی شدهاند، رشد بسیار سریعتر و پایدارتری داشتهاند.
در این مقاله قرار است کارهای اولیه راه اندازی یک وب سایت اینترنتی را به زبان ساده اما کاملاً تخصصی بررسی کنیم. فرقی نمیکند سایت فروشگاهی داشته باشید، خدماتی باشید یا یک وبلاگ شخصی راهاندازی کنید؛ این مراحل برای همه وبسایتهای وردپرسی اهمیت دارند و رعایت آنها از بروز بسیاری از مشکلات آینده جلوگیری میکند.
کارهای اولیه راه اندازی یک وب سایت اینترنتی
اگر بخواهیم مهمترین اقدامات اولیه را به ترتیب اولویت بررسی کنیم، میتوان آنها را در جدول زیر خلاصه کرد.
| مرحله | هدف | اهمیت |
|---|---|---|
| انتخاب هاست مناسب | پایداری و سرعت سایت | بسیار زیاد |
| انتخاب دامنه مناسب | برندسازی و سئو | زیاد |
| نصب وردپرس | ایجاد زیرساخت سایت | بسیار زیاد |
| تنظیمات اولیه وردپرس | بهینهسازی پایه | بسیار زیاد |
| افزایش امنیت | جلوگیری از نفوذ | بسیار زیاد |
| افزایش سرعت | بهبود تجربه کاربری | بسیار زیاد |
قبل از هر کاری هدف سایت را مشخص کنید
یکی از اشتباهاتی که بسیاری از افراد مرتکب میشوند، شروع طراحی سایت بدون داشتن هدف مشخص است. زمانی که ندانید سایت قرار است چه مسئلهای را حل کند، انتخاب قالب، افزونه، ساختار صفحات و حتی تولید محتوا نیز پراکنده خواهد شد.
قبل از خرید هرگونه سرویس، به این سؤالها پاسخ دهید:
- آیا سایت فروشگاهی است؟
- خدمات ارائه میکنید؟
- قصد تولید محتوا دارید؟
- هدف اصلی جذب مشتری است یا برندسازی؟
- کاربر بعد از ورود به سایت چه اقدامی باید انجام دهد؟
پاسخ این سؤالها مسیر تصمیمگیری شما را بسیار سادهتر میکند و از هزینههای اضافی جلوگیری خواهد کرد.
انتخاب دامنه؛ فقط یک اسم نیست
دامنه اولین چیزی است که کاربران از برند شما به خاطر میسپارند. انتخاب نامی کوتاه، خوانا و مرتبط با فعالیت کسبوکار باعث میشود کاربران راحتتر آدرس سایت را به یاد بیاورند.
در انتخاب دامنه بهتر است این موارد را رعایت کنید:
- تا حد امکان کوتاه باشد.
- تلفظ سادهای داشته باشد.
- اعداد و خط تیره نداشته باشد.
- با برند شما هماهنگ باشد.
- در آینده نیز قابلیت توسعه داشته باشد.
تجربه نشان داده است تغییر دامنه بعد از چند سال فعالیت، علاوه بر هزینههای فنی، ممکن است بخشی از اعتبار سئوی سایت را نیز تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین بهتر است از همان ابتدا انتخاب درستی داشته باشید.
هاست مناسب؛ مهمتر از چیزی که تصور میکنید
یکی از مهمترین بخشهای کارهای اولیه راه اندازی یک وب سایت اینترنتی انتخاب هاست مناسب است. بسیاری از مشکلاتی که بعدها به عنوان کندی سایت یا قطعیهای مکرر شناخته میشوند، در واقع از کیفیت پایین هاست ناشی میشوند.
یک هاست مناسب باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
- استفاده از هارد NVMe یا SSD
- نسخههای جدید PHP
- پشتیبانی از HTTP/3
- فعال بودن SSL
- بکاپگیری منظم
- پشتیبانی فنی پاسخگو
- منابع پردازشی کافی
اگر قرار است سایت خدماتی یا فروشگاهی داشته باشید، صرفهجویی بیش از حد در هزینه هاست معمولاً تصمیم درستی نیست. هزینهای که امروز برای هاست باکیفیت پرداخت میکنید، بعدها در قالب سرعت بهتر، امنیت بیشتر و رضایت کاربران جبران خواهد شد.
وردپرس را بهصورت استاندارد نصب کنید
بسیاری از شرکتهای هاستینگ نصب خودکار وردپرس را ارائه میکنند، اما حتی در این حالت نیز لازم است تنظیمات اولیه بررسی شوند.
پس از نصب وردپرس بهتر است موارد زیر را انجام دهید:
- تغییر نام کاربری پیشفرض مدیر
- انتخاب رمز عبور قوی
- فعالسازی SSL
- تنظیم منطقه زمانی
- تغییر ساختار پیوندهای یکتا
- حذف قالبها و افزونههای بلااستفاده
- حذف محتوای نمونه وردپرس
این اقدامات شاید در ظاهر ساده باشند، اما تأثیر قابل توجهی بر امنیت و ساختار فنی سایت دارند.
تنظیم پیوندهای یکتا را فراموش نکنید
یکی از اولین تنظیماتی که باید بعد از نصب وردپرس انجام شود، انتخاب ساختار مناسب لینکها است. لینکهایی که شامل شناسه عددی هستند، نه برای کاربران جذاباند و نه برای موتورهای جستجو.
بهترین انتخاب معمولاً ساختار «نام نوشته» است؛ زیرا آدرس صفحات کوتاهتر، خواناتر و مناسبتر برای سئو خواهد بود.
اگر این تنظیم را بعد از ایندکس شدن صفحات تغییر دهید، ممکن است با خطاهای متعدد و کاهش رتبه برخی صفحات روبهرو شوید. بنابراین بهتر است از همان ابتدای راهاندازی سایت، این مورد را بهدرستی تنظیم کنید.
قالب مناسب انتخاب کنید، نه صرفاً زیبا
یکی از رایجترین اشتباهات کاربران، انتخاب قالب تنها بر اساس ظاهر آن است. در حالی که یک قالب حرفهای باید علاوه بر زیبایی، از نظر سرعت، امنیت، ساختار کدنویسی و سازگاری با افزونههای استاندارد نیز عملکرد مناسبی داشته باشد.
در پروژههای مختلف بارها مشاهده کردهایم که تعویض یک قالب سنگین با قالبی بهینه، زمان بارگذاری صفحات را چند ثانیه کاهش داده و همین موضوع باعث افزایش نرخ ماندگاری کاربران و بهبود نرخ تبدیل شده است.
چند مقاله قبلی رو بهتره نگاهی بهش بندازید چرا که در راه اندازی و توسعه کسب و کار شما کمک میکنه :
افزونههای ضروری را با دقت انتخاب کنید
یکی از اشتباهاتی که بسیاری از مدیران سایتهای تازهکار مرتکب میشوند، نصب تعداد زیادی افزونه تنها به دلیل امکانات متنوع آنها است. هر افزونهای که نصب میکنید، بخشی از منابع سرور را مصرف میکند و در صورت کدنویسی ضعیف میتواند سرعت، امنیت و حتی سئوی سایت را تحت تأثیر قرار دهد.
به جای نصب دهها افزونه، ابتدا نیازهای واقعی سایت خود را مشخص کنید و سپس برای هر نیاز، بهترین گزینه را انتخاب کنید. در بسیاری از پروژههایی که برای بهینهسازی دریافت کردهایم، حذف افزونههای غیرضروری بهتنهایی باعث کاهش زمان بارگذاری صفحات شده است.
افزونههای پایهای که تقریباً هر سایتی به آن نیاز دارد
- افزونه سئو
- افزونه کش و افزایش سرعت
- افزونه امنیتی
- افزونه تهیه نسخه پشتیبان
- افزونه فرم تماس
- افزونه ضد اسپم
- افزونه چت و گفتگو وردپرس
اگر امکانات اختصاصی برای کسبوکار خود نیاز دارید، بهتر است به جای استفاده از چندین افزونه مختلف، یک افزونه اختصاصی توسعه داده شود. این روش علاوه بر افزایش سرعت سایت، مدیریت آن را نیز سادهتر میکند. اگر امکانات خاصی مدنظر دارید، استفاده از طراحی پلاگین وردپرس در بسیاری از پروژهها انتخاب منطقیتری نسبت به نصب چندین افزونه آماده خواهد بود.
امنیت سایت را از همان روز اول جدی بگیرید
بسیاری تصور میکنند امنیت تنها زمانی اهمیت دارد که سایت بازدید بالایی داشته باشد، اما واقعیت این است که رباتهای مخرب تفاوتی میان یک سایت تازهتأسیس و یک وبسایت بزرگ قائل نمیشوند. هر سایتی که آسیبپذیری داشته باشد، میتواند هدف حمله قرار بگیرد.
به همین دلیل، امنیت یکی از مهمترین بخشهای کارهای اولیه راه اندازی یک وب سایت اینترنتی محسوب میشود.
اقداماتی که باید در همان ابتدای راهاندازی انجام دهید
- فعال کردن گواهینامه SSL
- استفاده از رمز عبور قدرتمند
- فعال کردن احراز هویت دومرحلهای
- محدود کردن تعداد دفعات ورود ناموفق
- غیرفعال کردن ویرایش فایلها از پنل وردپرس
- حذف قالبها و افزونههای بلااستفاده
- بهروزرسانی منظم وردپرس
از افزونههای نالشده استفاده نکنید
یکی از دلایل اصلی آلوده شدن سایتهای وردپرسی، نصب قالب یا افزونه نالشده است. این فایلها معمولاً تغییراتی در کد دارند که ممکن است در ظاهر قابل مشاهده نباشد، اما دسترسی هکرها را فراهم کنند.
در چند پروژهای که برای پاکسازی سایت انجام دادهایم، تقریباً در همه موارد منشأ آلودگی، یک افزونه یا قالب دانلودشده از منابع نامعتبر بوده است.
ساختار صفحات سایت را قبل از تولید محتوا مشخص کنید
قبل از اینکه حتی اولین مقاله یا محصول را منتشر کنید، ساختار سایت را طراحی کنید. این کار باعث میشود هم کاربران راحتتر به صفحات موردنظر برسند و هم موتورهای جستجو ارتباط بین صفحات را بهتر درک کنند.
صفحاتی که تقریباً هر سایتی باید داشته باشد
- صفحه اصلی
- درباره ما
- تماس با ما
- خدمات
- وبلاگ
- سؤالات متداول
- قوانین و مقررات
- حریم خصوصی
اگر سایت فروشگاهی دارید، صفحات مربوط به ارسال، مرجوعی کالا و روشهای پرداخت نیز اهمیت زیادی دارند.
از همان ابتدا دستهبندیها را اصولی طراحی کنید
یکی از اشتباهات رایج، ایجاد تعداد زیادی دستهبندی بدون برنامه است. این موضوع باعث میشود بعد از مدتی محتواها پراکنده شوند و مدیریت سایت دشوار شود.
بهتر است ابتدا موضوعات اصلی کسبوکار را مشخص کنید و سپس برای هر موضوع یک دستهبندی ایجاد کنید. در آینده نیز فقط در صورت نیاز دستههای جدید اضافه شوند.
| روش نادرست | روش صحیح |
|---|---|
| ایجاد دهها دستهبندی از روز اول | شروع با چند دستهبندی اصلی |
| نامهای طولانی | نامهای کوتاه و واضح |
| موضوعات تکراری | تفکیک دقیق موضوعات |
| بدون برنامه توسعه | ساختار قابل گسترش |
سرعت سایت؛ عاملی که نباید به آینده موکول شود
یکی از رایجترین اشتباهات این است که مدیر سایت تصمیم میگیرد ابتدا سایت را تکمیل کند و بعد به فکر افزایش سرعت باشد. اما هرچه تعداد صفحات، تصاویر و افزونهها بیشتر شود، بهینهسازی نیز زمانبرتر خواهد شد.
در تجربه عملی، سایتهایی که از همان ابتدا بر اساس اصول بهینهسازی راهاندازی شدهاند، معمولاً عملکرد بسیار بهتری نسبت به سایتهایی داشتهاند که بعداً تصمیم به بهینهسازی گرفتهاند.
چه عواملی بیشترین تأثیر را بر سرعت دارند؟
- کیفیت هاست
- قالب استاندارد
- تعداد افزونهها
- بهینه بودن تصاویر
- کش مناسب
- لود تنبل تصاویر (Lazy Load)
- بهینه بودن فایلهای CSS و JavaScript
اگر بعد از راهاندازی سایت احساس کردید سرعت صفحات رضایتبخش نیست، استفاده از خدمات افزایش سرعت وردپرس میتواند بسیاری از مشکلات فنی را بدون تغییر ظاهر سایت برطرف کند.
تولید محتوا را بدون برنامه شروع نکنید
بسیاری از مدیران سایتها بلافاصله پس از راهاندازی، شروع به انتشار مقالات مختلف میکنند؛ اما بعد از مدتی متوجه میشوند محتواها ارتباط مشخصی با یکدیگر ندارند و رشد سئوی سایت کند شده است.
پیشنهاد میشود قبل از تولید اولین مقاله، یک نقشه محتوایی تهیه کنید. مشخص کنید کاربران چه سؤالاتی دارند، چه خدماتی ارائه میکنید و هر صفحه قرار است چه هدفی را دنبال کند.
برای هر محتوا یک هدف مشخص داشته باشید
- آموزش کاربر
- معرفی خدمات
- پاسخ به سؤالات متداول
- جذب ورودی گوگل
- افزایش اعتماد مخاطب
- هدایت کاربر به صفحات خدمات
وقتی هر مقاله هدف مشخصی داشته باشد، لینکسازی داخلی نیز طبیعیتر انجام میشود و کاربران راحتتر در سایت گردش میکنند.
از همان ابتدا برای نگهداری سایت برنامه داشته باشید
راهاندازی سایت پایان کار نیست؛ بلکه آغاز مسیر مدیریت آن است. وردپرس بهصورت مداوم بهروزرسانی میشود و قالبها و افزونهها نیز نسخههای جدید منتشر میکنند. اگر این موارد بهموقع بررسی نشوند، احتمال بروز مشکلات امنیتی و فنی افزایش پیدا میکند.
به همین دلیل توصیه میشود برای نگهداری سایت یک برنامه منظم داشته باشید که شامل بررسی نسخههای جدید، تهیه نسخه پشتیبان، مانیتورینگ امنیت، بررسی خطاهای سایت و کنترل عملکرد باشد.
اگر فرصت یا دانش کافی برای انجام این کارها ندارید، استفاده از خدمات پشتیبانی سایت کمک میکند سایت همیشه در وضعیت پایدار و ایمن باقی بماند و مشکلات احتمالی قبل از تبدیل شدن به بحران شناسایی شوند.
سئوی فنی را از همان ابتدای راهاندازی سایت جدی بگیرید
بسیاری از مدیران سایت تصور میکنند سئو تنها به تولید محتوا مربوط میشود، در حالی که بخش مهمی از موفقیت یک وبسایت به سئوی فنی وابسته است. اگر ساختار فنی سایت از ابتدا اصولی نباشد، حتی بهترین محتواها نیز برای رسیدن به جایگاه مناسب در نتایج جستجو با مشکل مواجه خواهند شد.
به همین دلیل، کارهای اولیه راه اندازی یک وب سایت اینترنتی تنها به نصب وردپرس یا انتخاب قالب محدود نمیشود و باید زیرساخت سئو نیز از همان ابتدا بهدرستی پیادهسازی شود.
تنظیمات پایه سئو که نباید فراموش شوند
- ثبت سایت در Google Search Console
- ثبت سایت در Google Analytics یا ابزارهای تحلیلی مشابه
- ساخت و معرفی Sitemap
- بررسی فایل Robots.txt
- فعال بودن SSL
- استفاده از ساختار مناسب URL
- جلوگیری از ایندکس صفحات غیرضروری
انجام این موارد زمان زیادی نمیگیرد، اما در آینده اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت سایت، خطاهای ایندکس، صفحات محبوب و رفتار کاربران در اختیار شما قرار میدهد.
نقشه سایت (XML Sitemap) را بررسی کنید
بیشتر افزونههای سئو بهصورت خودکار نقشه سایت را تولید میکنند، اما بهتر است بعد از نصب، عملکرد آن را بررسی کنید. وجود صفحات تکراری یا آدرسهای نامعتبر در Sitemap میتواند فرآیند ایندکس شدن سایت را تحت تأثیر قرار دهد.
همچنین بعد از ایجاد نقشه سایت، آن را در Google Search Console ثبت کنید تا موتورهای جستجو سریعتر صفحات جدید را شناسایی کنند.
تصاویر را قبل از بارگذاری بهینه کنید
تصاویر بخش مهمی از تجربه کاربری هستند، اما اگر بدون بهینهسازی در سایت قرار بگیرند، سرعت بارگذاری صفحات را بهشدت کاهش میدهند. یکی از رایجترین مشکلاتی که هنگام بررسی سایت مشتریان مشاهده میکنیم، استفاده از تصاویر چند مگابایتی برای نمایش در ابعاد کوچک است.
برای تصاویر این اصول را رعایت کنید
- ابعاد تصویر متناسب با محل نمایش باشد.
- حجم تصاویر تا حد امکان کاهش یابد.
- از فرمتهای جدید مانند WebP استفاده شود.
- برای همه تصاویر متن جایگزین (Alt) نوشته شود.
- نام فایل تصویر مرتبط با موضوع باشد.
بهینهسازی تصاویر علاوه بر افزایش سرعت سایت، میتواند باعث جذب بازدیدکننده از بخش جستجوی تصاویر گوگل نیز شود.
نسخه پشتیبان را قبل از نیاز تهیه کنید
تقریباً تمام مدیران سایتی که اطلاعات خود را از دست دادهاند، یک جمله مشترک میگویند: «فکر نمیکردیم چنین اتفاقی بیفتد.»
تهیه نسخه پشتیبان زمانی ارزش واقعی خود را نشان میدهد که با مشکلی مانند حذف اطلاعات، خرابی هاست، حمله هکرها یا خطای بهروزرسانی مواجه شوید.
یک استراتژی مناسب برای بکاپ داشته باشید
| نوع سایت | پیشنهاد تهیه نسخه پشتیبان |
|---|---|
| وبلاگ شخصی | هفتهای یک بار |
| سایت شرکتی | روزانه |
| فروشگاه اینترنتی | چند بار در روز |
| سایت پرترافیک | بکاپ خودکار روزانه |
بهتر است نسخههای پشتیبان تنها روی هاست نگهداری نشوند و یک نسخه نیز در فضای ذخیرهسازی دیگری مانند فضای ابری یا سرور مجزا ذخیره شود.
تجربه کاربری را از نگاه مشتری بررسی کنید
گاهی مدیر سایت آنقدر درگیر طراحی و تولید محتوا میشود که فراموش میکند سایت را مانند یک کاربر عادی بررسی کند. تجربه کاربری خوب یعنی بازدیدکننده بدون سردرگمی بتواند اطلاعات موردنیاز خود را پیدا کند و اقدام موردنظر شما را انجام دهد.
چند سؤال ساده از خودتان بپرسید
- کاربر در کمتر از ۵ ثانیه متوجه موضوع سایت میشود؟
- شماره تماس یا راه ارتباطی بهراحتی قابل مشاهده است؟
- منوها ساده و قابل فهم هستند؟
- سایت در موبایل بهخوبی نمایش داده میشود؟
- فرمهای تماس بیش از حد طولانی نیستند؟
- دکمههای اقدام (CTA) واضح هستند؟
در بسیاری از پروژهها تنها با سادهتر کردن مسیر ارتباط با مشتری، نرخ دریافت درخواستها افزایش پیدا کرده است؛ بدون اینکه هزینهای برای تبلیغات انجام شود.
چکلیست نهایی قبل از معرفی سایت به کاربران
قبل از اینکه آدرس سایت را در شبکههای اجتماعی منتشر کنید یا برای تبلیغات هزینه بپردازید، این موارد را یک بار دیگر بررسی کنید.
- تمام صفحات بدون خطا باز میشوند.
- نسخه موبایل بهدرستی نمایش داده میشود.
- گواهینامه SSL فعال است.
- فرم تماس تست شده است.
- ایمیلهای سایت ارسال میشوند.
- لینکهای داخلی سالم هستند.
- لوگو و اطلاعات تماس کامل است.
- صفحات مهم در منو قرار گرفتهاند.
- تصاویر بهینه شدهاند.
- نسخه پشتیبان تهیه شده است.
سؤالات متداول
آیا بعد از نصب وردپرس سایت آماده استفاده است؟
خیر. نصب وردپرس تنها اولین مرحله است. تنظیمات امنیت، سرعت، ساختار لینکها، سئو، قالب، افزونهها و صفحات اصلی نیز باید تکمیل شوند.
برای شروع سایت به چند افزونه نیاز دارم؟
تعداد افزونهها معیار مناسبی نیست. بهتر است فقط افزونههایی را نصب کنید که واقعاً موردنیاز هستند و از منابع معتبر دریافت شدهاند.
چه زمانی باید به فکر افزایش سرعت سایت باشم؟
از همان روز اول. هرچه سایت بزرگتر شود، بهینهسازی آن نیز دشوارتر خواهد شد.
آیا استفاده از قالب رایگان انتخاب مناسبی است؟
اگر قالب از منبع معتبر تهیه شده باشد و از نظر سرعت، امنیت و بهروزرسانی وضعیت مناسبی داشته باشد، میتواند برای بسیاری از پروژهها مناسب باشد. اما برای کسبوکارهایی که نیازهای اختصاصی دارند، قالب اختصاصی انتخاب بهتری است.
مهمترین اقدام امنیتی بعد از راهاندازی سایت چیست؟
استفاده از رمز عبور قوی، فعال کردن SSL، بهروزرسانی منظم وردپرس، تهیه نسخه پشتیبان و استفاده از افزونههای معتبر از مهمترین اقدامات اولیه هستند.
جمعبندی
راهاندازی یک سایت موفق فقط به خرید دامنه و نصب وردپرس خلاصه نمیشود. مجموعهای از تصمیمهای درست در روزهای ابتدایی، آینده وبسایت شما را از نظر امنیت، سرعت، تجربه کاربری و سئو شکل میدهد. اگر کارهای اولیه راه اندازی یک وب سایت اینترنتی را با دقت انجام دهید، در ادامه مسیر با مشکلات کمتری روبهرو خواهید شد و هزینه نگهداری سایت نیز کاهش پیدا میکند.
اگر در هر یک از این مراحل به راهنمایی یا اجرای تخصصی نیاز دارید، بهتر است از همان ابتدا از خدمات حرفهای استفاده کنید تا وبسایت شما بر پایه استانداردهای فنی و سئو راهاندازی شود و آماده رشد در نتایج جستجوی گوگل باشد.
